Αν
και τα πράγματα δημοσιονομικά δεν βαίνουν ομαλώς στην Ελλάδα,
διαφαίνεται ωστόσο η έντονη διάθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παρέμβει
άμεσα και καθοριστικά στα σοβαρά περιβαλλοντικά ζητήματα που
αντιμετωπίζει η Χώρα μας. Αποκαλυπτική για τις προθέσεις της Ευρώπης
απέναντί μας, είναι η συνέντευξη που παρέθεσε η Ελληνίδα υπεύθυνη της διαχείρισης πλαστικών αποβλήτων της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ε.Ε κα Άρτεμις Χατζή στον Κώστα Πρώιμο για τον Παρατηρητή Αργολίδας.-κα. Χατζή, ποιες είναι οι αρμοδιότητες της Γενικής Διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τη διαχείριση του περιβάλλοντος;
Το κύριο μέλημα της Γενικής Διεύθυνσης για το περιβάλλον είναι η προστασία, η
διατήρηση και η βελτίωση του για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές και η προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης. Περισσότερες λεπτομέρειες για τις επί μέρους πολιτικές μας μπορείτε να δείτε στην ιστοσελίδα μας. http://ec.europa.eu/environment/policies_en.htm
-Ποιες είναι οι εγγενείς αδυναμίες που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη στον τομέα της ανακύκλωσης και της διαχείρισης αποβλήτων;
Καθώς η ευρωπαϊκή κοινωνία γίνεται πλουσιότερη, παράγονται όλο και περισσότερα απορρίμματα. Κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση μόνο, παράγουμε 3 δισεκατομμύρια τόνους απόβλητα από τα οποία περίπου 90 τόνοι είναι επικίνδυνα απόβλητα. Με άλλα λόγια σε κάθε Ευρωπαίο αντιστοιχούν περίπου 6 τόνοι στερεών αποβλήτων το χρόνο, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας. Είναι σαφές ότι η επεξεργασία και διάθεση τους, με παράλληλη προστασία του περιβάλλοντος, είναι πρόκληση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντελήφθη νωρίς το πρόβλημα που θα αντιμετώπιζε η Ευρώπη και γι αυτό άλλωστε η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την διαχείριση των απορριμμάτων ξεκίνησε νωρίς – ήδη από το 1974. Όμως η επιτυχία στην καλή διαχείριση αποβλήτων αλλά και στη βέλτιστη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων για τον σκοπό αυτό, είναι αρμοδιότητα και της εθνικής κυβέρνησης. Η υπηρεσία μας ασχολείται κυρίως με την ανάπτυξη και την εφαρμογή πολιτικών που αποσκοπούν στη διασφάλιση της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων και των αποβλήτων. Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην συνετή και αποδοτική χρήση των φυσικών πόρων, την πρόληψη των αποβλήτων και την ορθή εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας.
-Έχετε οικογενειακές ρίζες στο Πόρτο Χέλι και το επισκέπτεστε συχνά. Το τελευταίο χρονικό διάστημα έχει απασχολήσει την κοινή γνώμη της Ερμιονίδας, το θέμα της παράνομης χωματερής στην θέση Σταυρός των Διδύμων. Η κατάσταση που διαδραματίζεται είναι κωμικοτραγική! Την μια στιγμή έκλεινε με εισαγγελική παρέμβαση και την άλλη λειτουργούσε κρυφά, σύμφωνα με καταγγελίες περαστικών και κατοίκων. Υπάρχει τρόπος ουσιαστικής παρέμβασης της υπηρεσίας σας;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι ενήμερη του μεγάλου προβλήματος που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στη διαχείριση των αποβλήτων. Δυστυχώς η Ελλάδα έχει ήδη καταδικαστεί από το 2005 για την ύπαρξη εκατοντάδων ανοικτών χωματερών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη καταστρώσει ένα σύγχρονο πρόγραμμα για την διαχείριση των απορριμμάτων στην Ελλάδα το οποίο θα εφαρμοστεί πιλοτικά σε τρεις περιοχές της Xώρας που ακόμα δεν γνωρίζουμε. Το πρόβλημα των χωματερών στην Ελλάδα δεν είναι νέο και είναι πολύπλοκο γιατί εκτός των αναγνωρισμένων ΧΥΤΑ, υπάρχουν και πολλές παράνομες χωματερές. Πάντως η χωματερή των Διδύμων δεν περιέχεται στη λίστα που μας έχει στείλει το Υπουργείο! Ωστόσο η ελληνική κυβέρνηση μας έχει ήδη κοινοποιήσει σχέδιο δράσης για την παύση λειτουργίας και την αποκατάσταση των χώρων ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων (ΧΑΔΑ).
-Η εγκατάσταση και η λειτουργία δεματοποιητή σε μια παράνομη χωματερή, δύναται να μετριάζει αυτομάτως τις σοβαρές και αρνητικές της επιπτώσεις στην γύρω περιοχή; Μπορεί το συγκεκριμένο μηχάνημα από μόνο του να ΄΄ξορκίσει το κακό΄΄;
Οι εθνικές κυβερνήσεις είναι υπεύθυνες για την επιλογή των μεθόδων διαχείρισης των απορριμμάτων, και αυτό είναι συνιστώσα διάφορων παραγόντων όπως των τεχνικών που είναι διαθέσιμες ή γνωστές, ή γεωγραφικά και οικονομικά εφικτές.
-Το πρόβλημα στην περιοχή της Ερμιονίδας ως προς την διατήρηση της οικολογικής τάξης, διαφαίνεται πως μεγαλώνει. Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα Αθηναϊκής εφημερίδας, υπάρχουν υποψίες για νέα παράνομη χωματερή βιομηχανικών αποβλήτων στην Ερμιόνη! Τι θα κάνετε αν αυτό επιβεβαιωθεί, γιατί και η Ερμιόνη είναι ένας δημοφιλής τουριστικός προορισμός…
-Για κάθε καταγγελία που λαμβάνουμε, για παράνομη διαχείριση και διάθεση απορριμμάτων, ερχόμαστε σε επαφή με την ελληνική κυβέρνηση για διευκρινίσεις, και στη συνέχεια εφόσον διαπιστωθεί παρανομία και μη λήψη μέτρων για την αποκατάσταση της από την ελληνική κυβέρνηση, ξεκινά η νομική διαδικασία κατά της Ελλάδος. Δυστυχώς το πρόβλημα υπάρχει σε διάφορες περιοχές της χώρας, και πολλές από αυτές είναι γνωστοί τουριστικοί προορισμοί.
-Πάντως, οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς, συμπεριφέρονται ως…αναρμόδιοι. Κανείς δεν είδε ή δεν άκουσε τίποτα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις αφήνουν να εννοηθεί πως ΄΄δυστυχώς δεν γίνεται τίποτα΄΄. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της ανοιχτής χωματερής των Σπετσών, που παρά τις φωνές και τις έντονες διαμαρτυρίες κατά καιρούς δεν φαίνεται πως έχει αλλάξει κάτι! Επιτρέψτε μου, χαριτολογώντας, να σας ρωτήσω: Υπάρχει μια ΄΄ανώτερη δύναμη΄΄ που δεν αφήνει τους εντεταλμένους της Ελληνικής Πολιτείας να δράσουν υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος στην Ελλάδα;
Δεν νομίζω ότι οι αρμόδιοι υπεύθυνοι στην ελληνική κυβέρνηση, δεν επιθυμούν την προστασία του περιβάλλοντος και την αποκατάστασή του. Νομίζω ότι υπήρχε σημαντική καθυστέρηση στην λήψη μέτρων και δράσεων αλλά τα πράγματα αρχίζουν να μπαίνουν σε τάξη.
-Για όλα τα έμβια όντα, επομένως και για τους ανθρώπους, το περιβάλλον είναι το σπίτι μας. Θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε τις παράνομες χωματερές σαν΄΄ το χαλάκι του σπιτιού μας΄΄ κάτω από το οποίο κρύβουμε τα σκουπίδια μας;
Οι χωματερές γενικότερα δεν είναι η καλύτερη λύση γιατί έχουν μεγάλο υγειονομικό και περιβαλλοντολογικό ρίσκο. Υπάρχουν ασφαλέστερες και πιο προωθημένες τεχνολογίες που εφαρμόζονται σε άλλα κράτη επιτυχώς αλλά στην Ελλάδα προτιμούνται δυστυχώς οι ΧΥΤΑ σαν στρατηγική διαχείρισης απορριμμάτων παρά το ότι θα έπρεπε να είναι η τελευταία επιλογή. Οι παράνομες χωματερές έχουν ακόμα υψηλότερο δείκτη μεγάλου υγειονομικού και περιβαλλοντολογικού ρίσκου με υψηλά κονδύλια για την αποκατάστασή τους.
-Η κλιματική αλλαγή είναι πλέον ορατή και στη Ελλάδα. Την βιώσαμε σύμφωνα με τους μετεωρολόγους έντονα αυτό το καλοκαίρι. Συνδέεται πλέον άμεσα με την καταστροφή του περιβάλλοντος γενικότερα. Θα σας ρωτήσω ευθέως: Υπάρχει χρόνος; Μήπως η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη;
Πιστεύουμε ότι υπάρχει χρόνος και για τον λόγο αυτό έχουμε ιδρύσει τα τελευταία χρόνια μια ξεχωριστή Γενική Διεύθυνση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή που ασχολείται αποκλειστικά με το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής. Η Ευρώπη στον τομέα αυτό είναι ήδη μπροστά αλλά το θέμα της κλιματικής αλλαγής είναι διεθνές. Ελπίζουμε ότι θα δράσουμε συλλογικά έγκαιρα να περιορίσουμε την κλιματική αλλαγή.
- Η Ελλάδα είναι νησιωτική χώρα, αλλά παρατηρούμε την θάλασσα συχνά να μοιάζει σαν κάδος απορριμμάτων με πλαστικά μπουκάλια και σακούλες. Υπάρχει σχέδιο για την μείωση της θαλάσσιας ρύπανσης;
Υπάρχουν επιπτώσεις και στη θάλασσα από την κακή διαχείριση των απορριμμάτων στη στεριά. Μελέτες του ΟΗΕ αναφέρουν ότι το 70% της θαλάσσια ρύπανσης προέρχεται από την στεριά και είναι συνδεδεμένη με την ασφαλή επεξεργασία των αποβλήτων. Μόνο ένα 30% της θαλάσσιας ρύπανσης προέρχεται από σκάφη ή λουόμενους. Ενδιαφέρον είναι ότι στην Μεσόγειο ένα πολύ υψηλό ποσοστό θαλάσσιας ρύπανσης προέρχεται από… αποτσίγαρα, κάτι που δεν συναντάται σε άλλες περιοχές της Ευρώπης! Επειδή όμως η θαλάσσια ρύπανση έχει εξαπλωθεί σημαντικά, έχουμε θεσπίσει ειδική νομοθεσία και αναπτύξει συγκεκριμένα προγράμματα δράσης.
-κα Χατζή με ποιους τρόπους οι Έλληνες πολίτες θα μπορέσουν να αποκτήσουν οικολογική συνείδηση;
Αυτό είναι πρόκληση για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες. Εκπαίδευση, ενημέρωση, δημοσιότητα των κινδύνων αλλά και των θετικών δράσεων και συμπεριφορών, εφαρμογή της νομοθεσίας και επιβολή κυρώσεων όταν αυτή καταστρατηγείται κλπ. Πάντως πολλά θα αλλάξουν στην συμπεριφορά μας εάν συνειδητοποιήσουμε τη ζημιά που κάνουμε με μια μη υπεύθυνη συμπεριφορά προς το περιβάλλον και πόσο αυτό είναι τελικά κακό για μας και τα παιδιά μας.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ:
Η Άρτεμις Χατζή εργάζεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από το 1996 και στην Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος και στο τμήμα για την διαχείριση αποβλήτων από το 2006 όπου είναι υπεύθυνη για την κοινοτικές οδηγίες για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους και για την διαχείριση και ανακύκλωση μπαταριών. Είναι επίσης υπεύθυνη για την μελέτη για την δυσκολία διαχείρισης των πλαστικών αποβλήτων που έχουν συμβάλλει μεταξύ άλλων και στην δημιουργία του φαινομένου της “πλαστικής σούπας” στις θάλασσες και τους ωκεανούς. Η κ. Χατζή εργάστηκε προηγουμένως για δέκα χρόνια στη Γενική Διεύθυνση Έρευνας ως νομικός για σύμβαση ερευνητικών προγραμμάτων.
Πριν εργασθεί για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η κ. Χατζή είχε εργασθεί σε δικηγορικά γραφεία στην Ελλάδα, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Βέλγιο, κυρίως σε θέματα εμπορικού, ναυτιλιακού και ευρωπαϊκού δικαίου.
Η κ. Χατζή σπούδασε νομικά στην Ελλάδα και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο στο πανεπιστήμιο του Στρασβούργου στη Γαλλία και στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών στο Βέλγιο, στο ναυτικό και αεροπορικό δίκαιο στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών στο Βέλγιο (ULB) και διεθνές δίκαιο στο Πανεπιστήμιο της Γεωργίας (UGA) της Athens, Georgia στις ΗΠΑ (διατριβή στην περιβαλλοντική νομοθεσία). Είναι ένα μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών. Μιλά Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά και λίγα Γερμανικά.
